در جستجوی وطن

جمعه، ۱۵ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۹:۳۲ ۴۴۹
"در جستجوی فریده" یک مستند داستانی به کارگردانی مشترک آزاده موسوی و کوروش عطائی است که با مشارکت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ساخته شده است. این فیلم توانست جایزه بهترین تدوین، موسیقی و بهترین فیلم هنر و تجربه جشنواره سینما حقیقت را بدست آورد و در رقابت با دو فیلم داستانی "متری شیش و نیم" و "قصر شیرین" گوی سبقت را برباید و به عنوان نماینده سینمای ایران راهی اسکار ۲۰۲۰ شود.
انتخاب در جستجوی فریده به دلایل متعددی شایان توجه است. این فیلم علی رغم اینکه در زمره آثار مستند قرار می‌گیرد، خط داستانی قدرتمندی دارد؛ زنی 40 ساله به نام فریده در شش ماهگی توسط خانواده‌اش در حرم امام رضا رها و تحویل شیرخوارگاه می‌شود. خانواده‌ای هلندی که چندین بار اقدام به بارداری کرده‌اند و ناکام مانده‌اند، توسط برادر شوهر که در ایران مشغول به کار است با شیرخوارگاه آشنا می‌شوند و فریده را به فرزند خواندگی می‌پذیرند و با خود به اروپا می‌برند. فریده در طول دوران کودکی تا بزرگسالی به دلیل تفاوت‌های نژادی موجب آزار و استهزا قرار می‌گیرد و پس از کش و قوس‌های نفس گیر، پدر و مادرش را راضی می‌کند تا ماجرای خود را منتشر کند تا شاید فرجی شود. با انتشار شرح حال فریده در روزنامه خراسان، سه خانواده مدعی می‌شوند که او دخترشان است. فریده برای اولین بار به منظور انجام آزمایشات ژنتیکی به سرزمین مادری‌اش، ایران سفر می‌کند.
این سفر با نیت جستن خانواده آغاز و خود سر آغاز فلسفیدن و جستن و یافتن منِ خویش می‌شود. این پیرنگ قدرتمند که حتی در فیلم های داستانی ما هم بندرت به چشم می‌خورد، مبین آنست که پیش از تولید، فیلمنامه‌ای وجود داشته است و همین وجه تمایزش با مستندهای گزارشی و خبری، مسیر آن را برای ورود به آکادمی هموار می‌کند.
در جستجوی فریده برخلاف رقبای خود که به واسطه پرداختن به موضوعاتی نظیر اعتیاد و شکاف بین نسلی تصویری سیاه و ناامید کننده از جامعه ایران به نمایش می‌گذارند، توانسته تصویری دقیق و البته دوست داشتنی از ایران به ثبت برساند. شهروند ایرانی که چشمش را به روی نکات مثبت این سرزمین بسته، یک بار دیگر فرصت می‌یابد تا خود را در آینه فیلم برانداز کند. فیلم در کنار پرداختن به مسائلی همچون حجاب، چند همسری و تفکیک‌های جنسیتی، به خصایص بارز ما ایرانی‌ها همچون خانواده دوستی، نوع دوستی و مهمان نوازی می‌پردازد.
دوست اینترنتی فریده که از طریق فضای مجازی از ماجرای او بو برده، از بدو ورود فریده به استقبالش می‌رود و به دلیل نوع دوستی و البته حس کنجکاوی‌ای که فیلمسازان برای باورپذیری بیشتر با زیرکی در شخصیت او نهاده‌اند، تا پایان او را همراهی می‌کند. علاوه بر این، فیلم که پروسه تولید دشواری داشته و ثلث ابتدایی‌اش در هلند می‌گذرد، حقیقت تلخ غربت را نمایان می‌سازد.
اما مهمترین دلیل انتخاب این فیلم می تواند بن مایه عمیق آن باشد. همانطور که از نام فیلم هم برداشت می‌شود، در جستجوی فریده به مفهوم کیستی و چیستی انسان می‌پردازد. پرسشی مهم که هر انسانی باید به آن بیاندیشد. «روزها فکر من اینست و همه شب سخنم» «که چرا غافل از احوال دل خویشتنم» «از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود؟» «به کجا می روم آخر، ننمایی وطنم»
در کنار این دلایل که انتخاب در جستجوی فریده را مستدل می‌کند، پیامی روشن و صریح نهفته است و آن اینکه سینما تنها محدود به سینمای داستانی نمی‌شود و گونه‌های دیگری هم وجود دارند که می‌توانند در سایه توجهات بیشتر رشد کنند و بالنده‌تر شوند. باشد که چنین شود!
مطالب مرتبط
DEFAULT اشتراک گذاری ۰ ۴ افزودن
۰ دیدگاه